એક જાફરી, ત્રણ પાક અને દર મહિને ₹30,000 ની કમાણી—આ ખેડૂતની બુદ્ધિશાળી ઓછી કિંમતની નવીનતા વિશે જાણો.

યુપીના ગોંડા જિલ્લાના ખેડૂત રામુ નિષાદે વાંસ-તારના મંડપ પર એક જ ખેતરમાં દૂધી, બોડા અને કારેલાની ખેતી શરૂ કરી. આ પદ્ધતિથી પાકને વધુ તડકો-હવા મળે છે, રોગ ઓછા લાગે છે અને ઉત્પાદન વધે છે. ત્રણેય પાક અલગ-અલગ સમયે તૈયાર થતા હોવાથી દર મહિને સતત આવક આવે છે. માત્ર 8-10 હજારના ખર્ચે તેઓ દર મહિને 30 હજાર રૂપિયા કમાઈ રહ્યા છે. આ દેશી જુગાડ હવે આસપાસના ખેડૂતો માટે પ્રેરણા બન્યો છે. ગોંડા: ઉત્તર પ્રદેશના ગોંડા જિલ્લાના વિકાસખંડ મુજેહનાના એક ખેડૂતે મંડપ પદ્ધતિ અપનાવીને ખેતીમાં નવી મિસાલ રજૂ કરી છે. ખેડૂત એક જ ખેતરમાં દૂધી, બોડા (લોબિયા) અને કારેલાની ખેતી કરી રહ્યા છે. આ રીતથી તેમને સારું ઉત્પાદન સાથે સારો નફો પણ મળી રહ્યો છે. આસપાસના ખેડૂતો પણ આ મોડેલ જોઈને પ્રેરિત થઈ રહ્યા છે. પ્રગતિશીલ ખેડૂત રામુ નિષાદ લોકલ 18 સાથે વાતચીતમાં જણાવે છે કે મંડપ પદ્ધતિમાં વાંસ અને તારની મદદથી ઊંચું માળખું તૈયાર કરવામાં આવે છે. વેલાવાળા પાક આ મંડપ પર ફેલાય છે. આનાથી છોડને પૂરતો તડકો અને હવા મળે છે, ફળની ગુણવત્તા સારી રહે છે અને રોગનું જોખમ પણ ઓછું થાય છે. જમીન ખાલી રહેવાને કારણે ખેતરની દેખભાળ અને સિંચાઈ કરવી પણ સરળ બને છે. એક ખેતરમાં ત્રણ પાક રામુ નિષાદ જણાવે છે કે એક જ ખેતરમાં દૂધી, બોડા અને કારેલા લગાવ્યા છે. ત્રણેય પાકની તોડણી અલગ-અલગ સમયે થાય છે, જેના કારણે બજારમાં સતત ઉપજ વેચાય છે અને આવકનો સિલસિલો ચાલુ રહે છે. સ્થાનિક મંડીઓ સાથે આસપાસના બજારોમાં પણ આ શાકભાજીની સારી માંગ રહે છે. તેમણે જણાવ્યું કે દૂધીનો પાક પૂરો થવા આવ્યો છે ત્યાં સુધીમાં કારેલામાં ફળ આવવા લાગશે અને સાથે જ બોડામાં પણ ફૂલ આવવા લાગ્યા છે. આઈડિયા ક્યાંથી મળ્યો રામુ નિષાદ કહે છે કે મચાન પદ્ધતિથી ખેતીનો આઈડિયા તેમને પાણી સંસ્થાનમાંથી મળ્યો. પહેલા તેઓ પરંપરાગત રીતે ખેતી કરતા હતા જેમાં ખર્ચ તો સમાન હતો પણ નફો ઓછો હતો અને વરસાદની ઋતુમાં શાકભાજી ખરાબ થવાની શક્યતા વધુ રહેતી હતી. જ્યારથી મંડપ પદ્ધતિથી કરી રહ્યા છે ત્યારથી ફળ ઓછા ખરાબ થાય છે, રોગ ઓછા લાગે છે અને ઉત્પાદન સારું થઈ રહ્યું છે. રામુ નિષાદનું કહેવું છે કે શરૂઆતમાં મંડપ તૈયાર કરવામાં થોડો ખર્ચ જરૂર આવે છે, પરંતુ તે ઘણા વર્ષો સુધી ઉપયોગમાં આવે છે. સારી દેખભાળ, સમયસર સિંચાઈ અને સંતુલિત ખાતરના ઉપયોગથી પાકનું ઉત્પાદન વધે છે. એટલે જ તેમની વાર્ષિક આવક લાખો રૂપિયા સુધી પહોંચી રહી છે. તેમણે જણાવ્યું કે તેઓ લગભગ 1 થી 1.5 વીઘામાં મંડપ પદ્ધતિથી ખેતી કરી રહ્યા છે અને ભવિષ્યમાં તેને વધુ વધારવા માંગે છે